Źródło: Centralna Komisja Egzaminacyjna

W bieżącym roku, w skali całego kraju odnotowujemy zwiększenie udziału procentowego uczniów dyslektycznych w porównaniu do roku ubiegłego o 0,04%. Podobnie jak i w ubiegłych latach występuje duże zróżnicowanie między poszczególnymi województwami procentowego udziału uczniów z dysleksją, ale widać tendencję do zmniejszania się tych różnic. W bieżącym roku najwięcej uczniów dyslektycznych odnotowano w województwie pomorskim (15,9% - jest to taka sama liczba jak w roku ubiegłym), natomiast najmniej w podkarpackim (5,3% - jest liczbą procentowo większą o 0,6% w stosunku do roku ubiegłego).
Rzeczywiste wyniki są w dalszym ciągu silnie zróżnicowane, gdy porównuje się udział procentowy uczniów dyslektycznych w poszczególnych powiatach. W roku 2008 zróżnicowanie to wacha się od 0,8% do 32,7% populacji uczniów dyslektycznych w stosunku do uczniów bez dysleksji. Wynika z tego, że są powiaty w których niemal co trzeci uczeń posiada opinię z poradni psychologiczno-pedagogicznej o dysleksji oraz takie powiaty, gdzie uczniów z dysleksją prawie nie ma.
Z ogólnopolskich i światowych danych wynika, że dysleksja występuje czterokrotnie częściej u chłopców niż u dziewcząt[1]. Na okoliczność sprawdzianu 2008 wśród uczniów z dysleksją była znacząca przewaga chłopców w stosunku do dziewcząt. Chłopcy z dysleksją stanowili ponad 70% populacji a dziewczęta poniżej 30% uczniów z dysleksją.

W populacji szóstoklasistów uczniowie z dysleksją uzyskali średni wynik sprawdzianu, który wynosi 26,03 pkt – jest on o 0,29 pkt wyższy od swoich rówieśników bez dysleksji. Na ogólnym wyniku zaważyła wyższa ocena z pisania o 0,66 pkt w stosunku do uczniów bez dysleksji. W pozostałych badanych umiejętnościach uczniowie dyslektyczni uzyskali niższe wyniki niż pozostali uczniowie (w czytaniu oraz wykorzystaniu wiedzy w praktyce o 0,13 pkt, korzystaniu z informacji 0, 07pkt i w rozumowaniu 0,04 pkt). Najniższe ogólne wyniki ze sprawdzianu 0 i 1 pkt nie pojawiły się wśród uczniów dyslektycznych, pierwsza grupa najniższych punktów jest uzyskany wynik 2, uzyskało go – 0,0054%, podczas gdy bez dysleksji 0,0109% ( w tej grupie byli uczniowie, którzy uzyskali 0 i 1 pkt).

Natomiast najwyższą punktację wśród uczniów dyslektycznych uzyskało 0,1933%, a 0,5050% bez dysleksji. Wyniki między chłopcami z dysleksją i bez dysleksji oraz między dziewczynkami z dysleksją i bez dysleksji wskazują na zasadnicze różnice jakościowe poszczególnych osiągnięć w badanych umiejętnościach.

Wśród chłopców z dysleksją jest grupa uczniów posiadających wysoki potencjał intelektualny – dodatkowo zdobyta punktacja za pisanie podniosła im znacząco ogólny wynik ze sprawdzianu.

Tegoroczne wyniki sprawdzianu wskazują na utrzymująca się tendencję zróżnicowania występowania dysleksji uzależnionego od miejsca zamieszkania, jest to w dalszym ciągu występujący poważny problem wskazujący na nierówność szans edukacyjnych, mniejszą świadomość dysleksji oraz nierówny dostęp do diagnozy psychologiczno-pedagogicznej. Problem ten jest bardzo złożony i uwypukla potrzebę dalszych działań w kierunku wyrównywania szans edukacyjnych m.in. poprzez równy dostęp do badań oraz ujednolicenia zapisów w opiniach i zaleceniach po badaniach oraz czytelną ich interpretację. Potrzebne są tu ujednolicenia centralne w skali całego kraju. Ważna w tej kwestii jest potrzeba dobrego merytorycznego przygotowania diagnostycznego pracowników poradni do diagnozy psychologiczno-pedagogicznej.
Pracownia Testów Psychologicznych w Warszawie we współpracy z wybitnymi specjalistami diagnozy dysleksji pracuje obecnie nad przygotowaniem nowej baterii testów do badania tego zaburzenia. Miejmy nadzieję, że pomoże to lepiej i pełniej diagnozować uczniów pod kątem dysleksji i przyczyni się do ujednolicenia diagnozy uczniów dyslektycznych w skali całego kraju.

Odrębnym problemem w prezentowanej kwestii jest uświadomienie wszystkim zainteresowanym tematyką, że diagnoza jest tylko jednym z etapów działań pomocowych dla uczniów dyslektycznych i na niej nie można zakończyć procesu naprawczego i wspierającego. Niestety, działania pomocowe uczniom dyslektycznym najczęściej kończą się na terenie szkoły z chwilą dostarczenia opinii o dysleksji. Na tym etapie uczeń, jego rodzice i nauczyciele często czują się zwolnieni z dalszych zabiegów przeciwdziałających temu zaburzeniu. Niewiele jest podejmowanych kroków w kierunku systematycznych oddziaływań na ucznia w postaci dostosowanie wymagań edukacyjnych[2] interpretowanych często jako obniżanie wymagań, gdy tymczasem należałoby określać ściśle oczekiwania, podejmować działania naprawcze i współdziałać z uczniem w celu ich realizacji. W każdej szkole powinno być miejsce na zajęcia terapii pedagogicznej, której celem jest: rozwijanie samodzielności u ucznia, budowanie wiary we własne siły, wspomaganie rozwoju psychicznego, podnoszenia efektywności uczenia się, korygowanie zaburzonych funkcji oraz wyrównywanie braków w opanowaniu programu nauczania.

W wyniku takich działań można uzyskać znaczną poprawę w wyrównywaniu niedoborów i zaburzeń ucznia, doprowadzić do bardziej sprawnego posługiwania się mową czytaną i pisaną jak również podwyższyć motywację do nauki oraz poziom społeczno-emocjonalnej sfery rozwoju ucznia. W szkołach, muszą się znaleźć środki na dodatkowe zajęcia terapeutyczne. Taka potrzeba istnieje we wszystkich szkołach.
 

[1] Bogdanowicz M., O dysleksji czyli specyficznych trudnościach w czytaniu i pisaniu, Lublin 1994.
[2] Rozporządzenie MENiS z 7. 09. 2004 w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów w szkołach publicznych /z późniejszymi poprawkami/ - § 6 nakłada obowiązek na. nauczyciela dostosowania wymagań edukacyjnych do indywidualnych potrzeb ucznia